You are here

Λέκκα Μαρία – Ελένη

Καθηγήτρια του Τμήματος Xημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γνωστικό αντικείμενο: «Βιοχημεία με έμφαση Λιπίδια και Βιολογικές Μεμβράνες»

E-mail: mlekka@cc.uoi.gr

Τηλ: (+30)26510 08367     FAX: (+30)26510 08774

Διεύθυνση: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα Χημείας, Τομέας Οργανικής Χημείας και Βιοχημείας, 45110 -  Ιωάννινα

 

Σπουδές / Επαγγελματική εξέλιξη

Πτυχίο Χημείας από το Τμήμα Χημείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, (1977)

Υπεύθυνη ποιοτικού ελέγχου στη Βιομηχανία «ΚΟΡΟΠΟΥΛΗΣ Α.Ε» (1979-1980).

Επιστημονικός Συνεργάτης του Τμήματος Χημείας του Παν/μίου Ιωαννίνων, (1980).

Διδακτορικό Δίπλωμα Χημείας από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, (1987)

Λέκτορας του Τμήματος Χημείας του Παν/μίου Ιωαννίνων,  (1989).

Επίκουρος Καθηγήτρια του Τμήματος Χημείας του Παν/μίου Ιωαννίνων, (1993)

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Χημείας του Παν/μίου Ιωαννίνων, (2002)

Καθηγήτρια του Τμήματος Χημείας του Παν/μίου Ιωαννίνων, (2011)

 

Μετεκπαίδευση / εμπειρία

- ΙNSERM U-200 στο Παρίσι, (Σεπτ.-Οκτ. 1988) (Research Fellow). Διευθυντής εργαστηρίου: J. Benveniste. Αντικείμενο:"Μελέτη ενζύμων μεταβολισμού του παράγοντα ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων (PAF) "

- Τμήμα Βιοχημείας της Ιατρικής Σχολής του Παν/μιου του Texas στο San Antonio, (Μάρτιος 1989- Αυγ. 1990) (Post Doc).Διευθυντής εργαστηρίου: D.J. Hanahan. Αντικείμενο: "Απομόνωση και χημικός χαρακτηρισμός φυσικών, ενδογενών αναστολέων του PAF από ήπαρ ποντικού"

- Συμμετοχή σε workshop με θέμα "Βιοϊατρικές εφαρμογές των HPLC και GC/MS"Συνδιοργάνωση: "Αναλυτική ΑΕ",Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, Ελληνικό Κέντρο Αναδιανομής VALUE. Αθήνα, 24-27 Μαΐου 1994

- Τμήμα Φυσιολογίας του Παν/μίου Kuopio στη Φιλλανδία, (Αυγ.-Οκτ. 1994) (Research Fellow). Διευθυντής εργαστηρίου: Ο. Hanninen. Αντικείμενο: "Ένζυμα μεταβολισμού ξενοβιοτικών ενώσεων"

- Eργαστήριο Βιογένεσης Βιολογικών Μεμβρανών του Πανεπιστημίου Bordeaux-2 της Γαλλίας (1-4 ως- Ιουν. 1996, 1998, 2001) (Visiting Professor). Διευθυντής εργαστηρίου: C. Cassagne. Αντικείμενο: "Μελέτη αυτο-αντισωμάτων κατά των λιπιδίων σε βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα ασθενών"

 

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

- Ανάλυση λιπιδίων. Με GLC, HPLC, MS (FAB, EI)

- Βιοχημεία των λιπιδίων. Μεταβολικές πορείες. Ανάλυση και χαρακτηρισμός λιπιδίων και μεταβολιτών τους και προσδιορισμός ενζυμικών δράσεων. Φωσφολιπάσες: ανίχνευση, προσδιορισμός, μεταβολική δράση.  Παράγοντας Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων (PAF).

- Ισοένζυμα φωσφολιπάσης Α2 : Aνάλυση, χαρακτηρισμός και εξειδίκευση

- Φλεγμονή και απόπτωση στο πνευμονικό παρέγχυμα βαρέως πασχόντων: Βιοχημική και ανοσολογική μελέτη του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) / Αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα. Επιφανειοδραστικός παράγοντας των πνευμόνων (lung surfactant): Ποιοτικές και ποσοτικές διαταραχές σε ασθενείς με πνευμονικές διαταραχές. Εξετάζεται η συμμετοχή λιπιδικών μεσολαβητών όπως του PAF καθώς και κυτταροκινών στην παθογένεση ασθενειών που έχουν ως αποτέλεσμα την καταστροφή του surfactant.

- Μεταγωγή μηχανικού σήματος στα κύτταρα του πνεύμονα.

- Μεταβολισμός ξενοβιοτικών ενώσεων. Ως βιολογικά συστήματα χρησιμοποιούνται το πρωτόζωο Tetrahymena pyriformis και το λιμνόβιο φυτό Lemna minor.

 

Διδασκαλία

Προπτυχιακά Μαθήματα

- «Βιοχημεία Ι» (Διάμεσος μεταβολισμός), «Βιοχημεία ΙΙΙ» (Λιπίδια και Βιολογικές Μεμβράνες): Τμήμα Χημείας Παν/μίου Ιωαννίνων, Π.Σ.Ε «Βιοχημεία» και «Εφαρμοσμένη Αγροοικολογία»

- «Βιβλιογραφική ή/και εργαστηριακή έρευνα» Τμήμα Χημείας Παν/μίου Ιωαννίνων

- «Εργαστήρια Βιοχημείας»: Τμήμα Χημείας Παν/μίου Ιωαννίνων, Π.Σ.Ε «Εφαρμοσμένη Αγροοικολογία»

- Διδασκαλία στο Πανεπιστήμιο Bordeaux-2 της Γαλλίας, Τμήμα Biologie-Santé, Τομέας Βιογένεσης Βιολογικών Μεμβρανών. Διδασκαλία σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στο ΠανεπιστημίουBordeaux-2 Γαλλίας κατόπιν προσκλήσεως (1996, 1998, 2000, 2001) και στο πλαίσιο του προγράμματος Socrates (1998)

- Διδασκαλία στο Πανεπιστήμιο Bordeaux-2 της Γαλλίας, Τμήμα Biologie-Santé, Τομέας Βιογένεσης Βιολογικών Μεμβρανών. Μάθημα: «Πτυχιακή εργασία», επίπεδο Maitrise. Αντικείμενο: «Απομόνωση ανοσοσφαιρινών από βιολογικά υγρά και αλληλεπίδρασή τους με λιπίδια» (2001)

 

Μεταπτυχιακά Μαθήματα στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

- «Φυσική Βιοχημεία» (Ραδιοϊσοτοπικές μέθοδοι ανάλυσης, Χρωματογραφικές μέθοδοι ανάλυσης) παλαιό ΠΜΣ

- «Χημεία και Βιοχημεία Λιπιδίων, Βιολογικές μεμβράνες»

- «Εργαστήριο Βιολογικών Μεμβρανών»

- «Ειδικές Oδοί  Μεταγωγής Σήματος»

- «Εργαστήρια Ανοσοχημείας»

 

List of publications

  1. Lekka, M., A. D. Tselepis, and D. Tsoukatos, (1986). 1-O-alkyl-2-acetyl-sn-glyceryl-3-phosphorylcholine (PAF) is a minor lipid component in Tetrahymena pyriformis cells: FEBS Letters, 208, 52-54.
  2. Lekka, M., D. Tsoukatos, A. D.Tselepis, and V. M. Kapoulas, (1988). Semisynthetic preparation of 1-O-hexadecyl-2-acetyl-sn-glyceryl-3-phosphocholine (Platelet Activating Factor): Zeitchrift fur Naturforschung, 43C, 665-670.
  3. Lekka, M., D. Tsoukatos, and V. M. Kapoulas, (1989). Uptake of Platelet-Activating Factor (1-O-alkyl-2-acetyl-sn-glyceryl-3-phosphorylcholine) by Tetrahymena pyriformis: Comp. J. Biochem. Physiol., 93B(1), 113-117.
  4. Kolios, G., M. Lekka, M.A. Typas, and C. Drainas, (1989). Bioconversion of fruit and sugar beet extracts by Zymomonas mobilis to ethanol and other fine chemicals. J. Ferm. Bioeng., 67(5), 363-365.
  5. Lekka, M., D. Tsoukatos, and V. M. Kapoulas, (1990). In vivo metabolism of platelet-activating factor (1-O-alkyl-2-acetyl-sn-glyceryl-3-phosphocholine) by the protozoan Tetrahymena pyriformis: Biochim. Biophys. Acta, 1042(2), 217-220.
  6. Tselepis, Α., M. E. Lekka, and D. Tsoukatos, (1991). A PAF-acetylhydrolase activity in Tetrahymena pyriformis cells. FEBS Letters, 288, 147-150.
  7. Lekka, M., A. Tokumura, H. Tsuji, and D. J. Hanahan, (1993). Isolation of a phospholipid inhibitor of platelet activating factor-induced activity from perfused rat liver: Identification as phosphatidylglycerol. Arch. Biochem. Biophys., 302, 380-384.
  8. Tsoukatos, D., A. D. Tselepis, and M. E. Lekka, (1993). Studies on the subcellular distribution of 1-O-alkyl-2-acetyl-sn-glycerophosphocholine (PAF) and on the enzymic activities involved in its biosynthesis within the ciliate Tetrahymena pyriformis". Biochim. Biophys. Acta, 1170, 258-264.
  9. Segerer, H., Scheid, A., Wagner, M. H., Lekka, M. and Obladen, M. (1996). Rapid tracheal infusion of surfactant versus bolus instillation in rabbits: effects on oxygenation, blood pressure, and surfactant distribution». Biol. Neonate, 69, 119-127.
  10. Tellis, K., Tsoukatos, D. and Lekka, M.E. (1996). Isolation, chemical characterization and subcellular distribution of 1-O-alkyl-2-acetyl-sn-glycerol in Tetrahymena pyriformis cells. J. Biochem., 119, 823-827.
  11. Nakos, G., Pneumatikos, J., Tsangaris, H., Tellis, K. and Lekka, M.E. (1997) Protein and phospholipids in BAL from patients with hydrostatic pulmonary edema. Am. J. Resp. Crit. Care Med., 155, 945-951.
  12. Nakos, G., Kitsiouli, E.I., Tsangaris, I, and Lekka, M.E. (1998). Bronchoalveolar lavage fluid characteristics of early, intermediate and late phases of ARDS. Intensive Care Med., 24, 296-303.
  13. Nakos, G., Kitsiouli, E.I., and Lekka, M.E. (1998). Bronchoalveolar lavage alterations in pulmonary embolism. Am. J. Resp. Crit. Care Med, 158, 1504-1510.
  14. Kitsiouli E.I., Nakos G., and Lekka M.E. (1999). Differential determination of phospholipase A2 and PAF-acetylhydrolase in biological fluids using fluorescent substrates.  J. Lipid Res., 40, 2346-2356.
  15. Tellis, C. and Lekka M.E. (2000). 1–O–alkyl–2–acetyl–sn-glycerophosphate: phosphohydrolase activity in Tetrahymena pyriformis. J. Eukaryot. Microbiol., 47(2), 122-128.
  16. Przybos, E. and Lekka M.E. (2000). Studies on the Paramecium aurelia species complex in Lake Pamvotis (Ioannina, N.W. Greece). Folia Biologica (Krakow), 48, 61-63.
  17. Nakos, G., E.I. Kitsiouli,  L. Maneta-Peyret, C. Cassagne, E. Tsianos, and Lekka M. (2001). The characteristics of bronchoalveolar lavage from patient with antiphospholipid syndrome who developed acute respiratory distress syndrome. J. Clin. Rheumatol., 20, 91-97.
  18. Maneta-Peyret, L., E.I. Kitsiouli, G. Nakos, M. Lekka and C. Cassagne (2001). Auto-antibodies to lipids in bronchoalveolar lavage fluid of patients with adult respiratory distress syndrome. Crit. Care Med., 29, 1950-1954.
  19. Kitsiouli E., Lekka M.E., Nakos G., Cassagne C., Maneta-Peyret, L (2002). Lipids are co-eluted with immunoglobulins G during purification by recombinant streptococcal protein G affinity chromatography. J. Immunol. Methods., 271(1-2), 107-111.
  20. Albanis, T.A., D. Bochicchio, S.A. Bufo, I. Cospito, M. D’Auria, M. Lekka and L. Scrano (2002). Surface adsorption and photo-reactivity of sulfonurea herbicides. Intern. J. Environ. Anal. Chem., 82, 561-565.
  21. Nakos, G., V. Mitsi, K. Karassavoglou, A. Lachana and M. Lekka (2002). Immunoparalysis in patients with severe trauma and the effect of inhaled interferon Crit. Care Med.,  30(7),1488-1494.
  22. Tsangaris, I., Lekka, M.E., Kitsiouli, E., Costantopoulos, S., and Nakos, G. (2003) Bronchoalveolar Lavage alterations during prolonged ventilation of patients without Acute Lung Injury Eur. Resp. J., 21(3), 495-501.
  23. Nakos, G., Tsangaris, H., Liokatis, S., Kitsiouli, E., Lekka, M.E. (2003). Ventilator-Associated Pneumonia and atelectasis: Evaluation through Bronchoalveolar Lavage Fluid analysis. Intensive Care Med., 29(4), 555-563.
  24. Kostopanagiotou, G., C. Routsi, V. Smyrniotis, M.E. Lekka, E. Kitsiouli, N. Arkadopoulos and G. Nakos, (2003). Alterations in bronchoalveolar lavage fluid during fulminant hepatic failure. Hepatology, 37(5), 1130-1138.
  25. Tellis, C., Pantazi, D., Ioachim E., Galani V., and Lekka, M.E. (2003). Localization of an alkyl-acetyl-glycerol-CDP-choline: cholinephosphotransferase activity in submitochondrial fractions of Tetrahymena pyriformis. Eur. J. Cell Biol., 82(11), 573-578.
  26. Lekka M.E., Liokatis, S., Nathanail, C., Galani, V. and Nakos, G. (2004). The impact of intravenous fat emulsion administration in acute lung injury. Am. J. Respir. Crit. Care Med. 169(5), 638-644.
  27. Nakos, G., Kitsiouli, E., Hatzidaki, E., Koulouras, V., Touqui, L., Lekka, M.E. (2005). Phospholipases A2 and platelet-activating-factor acetylhydrolase in patients with acute respiratory distress syndrome. Crit. Care Med., 33(4), 772-779.
  28. Nakos, G., Tziakou, E., Maneta-Peyret, L., Nassis, C., and Lekka, M.E. (2005). Anti-phospholipid antibodies in serum from patients with Guillain-Barré syndrome. Intensive Care Med., 31(10), 1401-1408.
  29. Karagiorga, G., Nakos, G., Galiatsou, E., Lekka, M.E. (2006). Biochemical parameters of bronchoalveolar lavage fluid in fat embolism. Intensive Care Med., 32(1), 116-123.
  30. Pantazi, D., Drougas, E., Loppinet, B., Tellis, C., Kosmas, A. M., and Lekka, M.E. (2006). Hydrolysis by phospholipase D of phospholipids in solution state or adsorbed on a silica matrix. Chem. Phys. Lipids, 139(1), 20-31.
  31. Nakos, G., Batistatou, A., Galiatsou, E., Konstanti, E., Koulouras, V., Kanavaros, P., Doulis, A., Kitsakos, A., Karachaliou, A., Lekka, M.E., and Bai, M. (2006). Lung and 'end organ' injury due to mechanical ventilation in animals: comparison between the prone and supine positions. Crit. Care, 10(1), R38(1-9).
  32. Mitsou, K., Koulianou, A., Lambropoulou, D., Pappas, P., Albanis, T., and Lekka M.E. (2006). Growth rate effects, responses of antioxidant enzymes and metabolic fate of the herbicide Propanil in the aquatic plant Lemna minor. Chemosphere, 62(2), 275-284.
  33. Chondrogiannis, K.D., Siontis, G.C., Koulouras, V.P., Lekka, M.E., and Nakos, G. (2007). Acute Lung Unjury Probably Associated with Infusion of Propofol Emulsion. Anaesthesia, 62(8), 835-837.
  34. Kostopanagiotou, G., Avgerinos, E., Costopanagiotou, C., Arkadopoulos, N., Andreadou, I., Diamantopoulou, K., Lekka, M., Smyrniotis, V., and Nakos, G. (2008). Acute lung injury in a rat model of intestinal ischemia-reperfusion: the potential time depended role of phospholipases A(2). J. Surg. Res., 147(1), 108-116.
  35. Karfis, E.A., Papadopoulos, G., Matsagas, M., Pantazi, D., Lekka, M., Kitsiouli, I., Siminelakis, S., Anagnostopoulos, C., Drossos, G. (2008). The systemic inflammatory response in coronary artery bypass grafting: what is the role of the very low ejection fraction (EF < or = 30%)?. J. Cardiovasc. Surg. (Torino), 49(6), 801-808.
  36. Kostopanagiotou, G. G., Kalimeris, K. A., Arkadopoulos, N.P., Pafiti, A., Panagopoulos, D., Smyrniotis, V., Vlahakos, D., Routsi, C., Lekka, M.E., and Nakos, G. (2009). Desferrioxamine attenuates minor lung injury following surgical acute liver failure. Eur. Respir. J., 33(6), 1429-1436.
  37. Spyridakis, S., Leondaritis, G., Nakos, G., Lekka, M.E. and Galanopoulou, D. (2009). An extracellular phosphoinositide-specific phospholipase C regulates phosphatidylinositol levels in lung fluid of patients with acute respiratory distress syndrome. Am. J. Res. Cell Mol. Biology, 42(3), 357-362.
  38. Avgerinos, E., D., Kostopanagiotou, G., Costopanagiotou, C., Kopanakis, N., Andreadou, I., Lekka, M., Nakos, G., Smyrniotis, V. (2010). Intestinal Preconditioning Ameliorates Ischemia-Reperfusion Induced Acute Lung Injury in Rats: An Experimental Study. J. Surg. Res., 160(2), 294-301.
  39. Maniatis, N.A., Letsiou, E., Orfanos, S.E., Kardara, M., Dimopoulou, I., Nakos, G., Lekka, M.E., Roussos, C., Armaganidis, A., Kotanidou, A. (2010). Inhaled activated protein C protects mice from ventilator-induced lung injury. Crit. Care, 14(2), R70(1-14).
  40. Kitsiouli, E., Nakos, G., and Lekka, M.E. (2009). Phospholipase A(2) subclasses in acute respiratory distress syndrome. Biochim. Biophys. Acta- Molecular Basis of Disease, 1792(10), 941-953. (INVITED REVIEW)
  41. Hatzidaki E, Nakos G, Galiatsou E, Lekka ME. ( 2010) Impaired phospholipases A(2) production by stimulated macrophages from patients with acute respiratory distress syndrome. Biochim Biophys Acta-Molecular Basis of Disease. 1802(11):986-994
  42. Galani, V., E. Tsatsaki, M. Bai, P. Kitsioulis, M. Lekka, G. Nakos, P. Kanavaros (2010). The role of apoptosis in the pathophysiology of Acute Respiratory Distress Syndrom (ARDS): An up-to-date cell-specific review. Pathol. Res. Pract. 206, 145-150.
  43. Letsiou E, Kitsiouli E, Nakos G, Lekka ME. (2011). Mild stretch activates cPLA2 in alveolar type II epithelial cells independently through the MEK/ERK and PI3K pathways. Biochim Biophys Acta-Mol Cell Biol Lipids. 1811(6), 370-376.
  44. Karkabounas A, Kitsiouli EI, Nakos G, Lekka ME (2011). HPLC-fluorimetric assay of phospholipase A2. Application to biological samples with high protein content and various reaction conditions. J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci. 879(19), 1557-1564.
  45. Kalimeris K, Christodoulaki K, Karakitsos P, Batistatou A, Lekka M, Bai M, Kitsiouli E, Nakos G, Kostopanagiotou G (2011). Influence of propofol and volatile anaesthetics on the inflammatory response in the ventilated lung. Acta Anaesthesiol Scand. 55(6), 740-748.

 

Greek