You are here

Τσουκάτος Δημόκριτος

Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας

Τηλ/Fax +3026510 98368 +3026510 47832

E-mail dtsoykat@cc.uoi.gr

Ερευνητικό Εργαστήριο Βιοχημείας Λιπιδίων και Βιολογικών Μεμβρανών

 

1. ΣΥΝΤΟΜΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

12-12-1975: Πτυχίο Χημείας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών.

1976-1980: Μέλος της μεταπτυχιακής ομάδας της Βιοχημείας που λειτουργούσε με πρωτοβουλία του καθηγητή κ. Β.Μ. Καπούλα. 1981: Έγκριση της διατριβής μου με τίτλο«Μελέτη της μεταφοράς και της ρύθμισης ιόντων στο Πρωτόζωο Tetrahymena pyriformis» με το βαθμό «’ριστα» από τη Φυσικομαθηματική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

22-9-1981: Επιμελητής στο Εργαστήριο Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. 1982:Λέκτορας του Τομέα Οργανικής Χημείας και Βιοχημείας. 1987: Επίκουρος καθηγητής του Τομέα Οργανικής Χημείας και Βιοχημείας. 2002: Αναπληρωτής Καθηγητής του Τομέα Οργανικής Χημείας και Βιοχημείας.

Οκτώβριος 1984-Σεπτέμβριος 1985: Μεταδιδάκτορας Ερευνητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας της Γαλλίας (INSERM) στη μονάδα 200 «Ανοσοφαρμακολογίας της Αλλεργίας και της Φλεγμονής» υπό τη διεύθυνση του Dr. J. Benveniste στο Παρίσι. Μελέτη φυσικών αναστολέων των δράσεων του PAF. Ιούνιος-Ιούλιος 1989: Επισκέπτης Ερευνητής στο INSERM U 200. Μελέτη της βιοσύνθεσης του PAF. Οκτώβριος 1994-Ιανουάριος 1995:Έρευνα στο INSERM U 321 «Λιποπρωτεϊνες και Αθηρογένεση» υπό τη διεύθυνση του Dr M.J. Chapman και σε συνεργασία με τη Dr Ewa Ninio. Μελέτη της παραγωγής του PAF κατά την οξειδωτική τροποποίηση της LDL. Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1995: Συνέχεια της ερευνάς στοINSERM U 321. Μάïος -  Ιούνιος 2004: Ερευνητική Εργασία στη U 428 του INSERM «Θρομβωτικός Κίνδυνος και Mηχανισμοί Aιμόστασης» υπό την καθηγήτρια M. Ajach στο Παρίσι. Αντικείμενο της έρευνας «Ανασταλτικά πεπτίδια της πρόσδεσης του Ινωδογόνου στον αIIbβ3, o ρόλος τους στην αιμοπεταλιακή βιοσηματοδότηση».

 

2. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

1.ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ (PLATELET-ACTIVATING FACTOR)

Παράγοντας Ενεργοποίησης Αιμοπεταλίων (PAF) (1-O-αλκύλ-ακετύλ- snΓλυκερό-3-Φωσφοχολίνη) είναι ένας πανίσχυροι λιπιδικός διαβιβαστής φλεγμονωδών αντιδράσεων. Μελετούνται οι βιολογικές του δράσεις, ο μεταβολισμός του, η παθοφυσιολογία του στο καρδιαγγειακό σύστημα καθώς και αναστολείς των δράσεων του. Οι πιο πρόσφατες έρευνες μας έχουν επικεντρωθεί στα παρακάτω αντικείμενα:

Α) Παραγωγή του PAF κατά την οξείδωση της LDL. Mελετάται ο σχηματισμός του PAF και βιοδραστικών αναλόγων του στην οξειδωτικά τροποποιημένη LDL. Σκοπός η συμβολή στην κατανόηση, σε μοριακό επίπεδο, των αθηρoγόνων, φλεγμονωδών δράσεων της ox-LDL.

B) Ο ρόλος της PAF-ακετυλοϋδρολάσης στην εξέλιξη της αθηροσκλήρωσης. ΗPAF-ακετυλοϋδρολάση (PAF-AH) είναι το ένζυμο που υδρολύει κοντές αλυσίδες στην sn-2θέση φωσφολιπιδίων, απενεργοποιώντας τον PAF και τα δομικά του ανάλογα Η PAF-AH τηςLDL παρουσιάζει δραστικότητα ακετυλοϋδρολάσης και τρανσακετυλάσης και ως προς την αθηροσκλήρωση φαίνεται να παίζει διπλό ρόλο τόσο προστατευτικό όσο και παθογόνο . Μελετάται σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αορτοστεφανιαία παράκαμψη, σε τεμάχια αορτικού τοιχώματος με αθηρωματική πλάκα ο ρόλος της PAF-AH στην εξέλιξη της αθηροσκλήρωσης .

2. Ο ΥΠΟΔΟΧΕΑΣ GP IIb/IIIa  ΤΩΝ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ

Τα αιμοπετάλια είναι τα κύτταρα τα υπεύθυνα για τη θρόμβωση και την αιμόσταση Η GPIIb/IIIa (ιντεγκρίνη αIIbβ3) είναι ο υποδοχέας ο υπεύθυνος για την πρόσδεση του Ινωδογόνου στα αιμοπετάλια, που έχει σαν αποτέλεσμα τη συσσώρευση τους.

Α) Πεπτίδια μιμητικά της RGD αλληλουχίας. Μελετώνται Πεπτίδια μιμητικά της RGDαλληλουχίας ως αναστολείς της πρόσδεσης του Ινωδογόνου στα αιμοπετάλια και συνεπώς αναστολείς της συσσώρευσης των αιμοπεταλίων.

Β) Οι θέσεις πρόσδεσης του ενεργοποιημένο αIIbβστο ινωδογόνο. Οι θέσεις πρόσδεσης του ενεργοποιημένο αIIbβστο ινωδογόνο χαρτογραφούνται με αλληλοεπικαλυπτόμενα 20-πεπτίδια της εξωκυττάριας περιοχής και των δυο υπομονάδων. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση του μηχανισμού πρόσδεσης του Ινωδογλονου στον αIIbβ3  και  η παραγωγή πεπτιδικών αναστολέων της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης που δεν περιέχουν την RGDαλληλουχία.

Γ) Οι θέσεις πρόσδεσης των ενδοκυττάριων άκρων του αIIbβσε ενδοκυττάριες ενεργοποιούσες πρωτεΐνες. Οι θέσεις πρόσδεσης των ενδοκυττάριων άκρων του αIIbβσε ενδοκυττάριες ενεργοποιούσες πρωτεΐνες χαρτογραφούνται με αλληλοεπικαλυπτόμενα8-πεπτίδια. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση του μηχανισμού της από τα μέσα προς τα έξω ενεργοποίηση της ιντεγκρίνης καθώς και η παραγωγή ενδοκυττάριων πεπτιδίων αναστολέων της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης.

Δ) Αιμοπεταλιακή βιοσηματοδότηση. Μελετάται ο ρόλος πετιδίων ανασταλτικών της πρόσδεσης του Ινωδογόνου στον αIIbβ3, προερχόμενα από το εξωκυττάριο και το ενδοκυττάριο τμήμα του υποδοχέα στην αιμοπεταλιακή βιοσηματοδότηση.

 

3. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ-ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

1. Πυθαγόρας ΙΙ (2005) Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων στα Πανεπιστήμια. «Ο ρόλος τηςPAF-ακετυλοϋδρολάσης στην εξέλιξη της Αθηροσκλήρωσης»

2. ΕΠΑΝ 2004 ΓΓΕΤ «A novel anti-platelet therapeutic approach in acute coronary syndromes: Combined peptide inhibitors of the platelet integrin αIIb/β3-mediated signaling for nasal and intravenous administration».

 

4. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΡΓΟ

α) Σε Προπτυχιακό επίπεδο: Βιοχημεια ΙΙ,  Βιοχημεια ΙΙΙ, Εργαστήριο Βιοχημείας , Κλινική Χημεία και Εργαστήριο Κλινικής Χημείας β) Σε Μεταπτυχιακό επίπεδο: Εργαστήριο Βιοχημείας, Βιοχημεία, Κλινική Χημεία.

 

5. ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ

1. Tsoukatos, D.C., Kapoulas, V.M. (1986) "Ion transport and regulation of Tetrahymena pyriformis in isotonic and hypotonic media" J.Comp.Physiol.B 156: 883-890.

2. Tselepis, A.D., Evangelou, A., Tsoukatos, D., Demopoulos, C.A., Kapoulas, V.M. (1987) "Electrocardiographic alterations induced by AGEPC in wistar rats in relation to its hypotensive and hematologic effects" Comp.Biochem. Physiol. 87c: 41-46.

3. Tselepis, A.D., Tsoukatos, D., Droudes, C., Donos, A., Evangelou, A. (1991) "Platelet response to the aggregatory effect of platelet activating factor (PAF) ex vivo in patients with acute myocardial infarction" Eur.J.Clinic. Invest. 21: 490-496

4. Tsoukatos. D., Demopoulos, C.A., Tselepis, A.D. Moschidis, M.C., Donos, A., Evangelou, A., Benveniste, J. (1993) "Inhibition by cardiolipins of paf-induced rabbit platelet activation" Lipids 28: 1119-1124

5. Liapikos, Th.A., Antonopoulou, S., Karabina, S-A.P., Tsoukatos, D.C., Demopoulos, C.A., Tselepis, A.D. (1994) "PAF formation during LDL oxidation when PAF-acetylhydrolase has been inactivated" Biochim.Biophys.Acta. 1212: 353-360

6. Goudevenos, J., Tselepis, A.D., Tsoukatos, D.C., Grekas, G., Kritikakos, J., Sideris, D. (1995) "Platelet aggregability to PAF at rest and after exercise in patients with CAD" Eur. Heart J. 16: 1036-1043

7. Tsoukatos, D.C., Arborati, M., Liapikos, Th.A., Clay, K.L., Murphy, R., Chapman, J.M., Ninio, E. (1997) "Cooper-catalyzed oxidation mediates PAF formation in human LDL subspecies: protective role of PAF: acetylhydrolase in dense LDL» Arterioscler. Thromb. Vascular Biol. 17: 3505-3512

8. Karakatsani, A.I., Liapikos, T.A. Troganis A.N., Tsoukatos, D.C. (1998) "Involvement of phospholipids in apolipoprotein B modification during low density lipoprotein oxidation» Lipids 33: 1159-1162.

9. Tselepis AD, Goudevenos JA, Tambaki AP, Michalis L, Stroumbis CS, Tsoukatos,D.C., Elisaf,M., Sideris, D.A  (1999) «Platelet aggregatory response to platelet activating factor (PAF), ex vivo, and PAF-acetylhydrolase activity in patients with unstable angina: Effect of c7E3 Fab (abciximab) therapy» Cardiovasc. Res. 43: 183-191.

10. Goudevenos, J. Tselepis, A.D., Vini, M.P., Michalis, L., Tsoukatos, D.C., Elisaf, M. Ninio, E., Sideris, D.A. (2001) «Platelet-associated and secreted PAF-acetylhydrolase activity in patients with stable angina. Sequential changes of the enzyme activity after angioplasty» Eur. J. Clin. Invest. 31: 15-23.

11. Stavrakoudis, A., Bizos, G., Eleftheriadis, D., Koulis, A., Panou-Pomonis, E., Sakarellos-Daitsiotis,M., Sakarellos,C., Tsoukatos,D., Tsikaris,V. (2000) «A three residue cystic scaffold of non-RGD containing peptide analogs as platelet aggregation inhibitors: Design, synthesis and structure-function relationships» Biopolymers 56 (1): 20-26.

12. Tsoukatos, D.C., Liapikos, Th.A., Tselepis, A.D., Chapman, M.J., Ninio,E. (2001) «Platelet-activating factor acetylhydrolase and transacetylase activities in human plasma low density lipoprotein» Biochem. J. 357: 457-464.

13. Biris N, Abatzis M, Mitsios JV, Sakarellos-Daitsiotis M, Sakarellos C, Tsoukatos D, Tselepis AD, Michalis L, Sideris D, Konidou G, Soteriadou K, Tsikaris V «Mapping the binding domains of the alpha(IIb) subunit - A study performed on the activated form of the platelet integrin alpha(IIb)beta(3)» EUR J BIOCHEM 270 (18): 3760-3767 SEP 2003

14. Mitsios JV, Tambaki AP, Abatzis M, Biris N, Sakarellos-Daitsiotis M, Sakarellos C, Soteriadou K, Goudevenos J, Elisaf M, Tsoukatos D, Tsikaris V, Tselepis AD «Effect of synthetic peptides corresponding to residues 313-332 of the alpha(IIb) subunit on platelet activation and fibrinogen binding to alpha(IIb)beta(3)» EUR J BIOCHEM 271 (4): 855-862 FEB 2004

15. Kostidis S, Stavrakoudis A, Biris N, Tsoukatos D, Sakarellos C, Tsikaris V «The relative orientation of the Arg and structure-activity relationship of RGD peptides» J PEPT SCI 10 (8): 494-509 AUG 2004

16. Thanou PG, Tsoukatos DC «Non-enzymatic platelet-activating factor formation by acetylated proteins.» FEBS Lett. 2004 Aug 27;573(1-3):11-14.

17. Kouki A, Mitsios JV, Sakarellos-Daitsiotis M, Sakarellos C, Tselepis AD, Tsikaris V, Tsoukatos DC. «Highly constrained cyclic (S,S) -CXaaC- peptides as inhibitors of fibrinogen binding to platelets» J THROMB HAEMOST 3 (10): 2324-2330 OCT 2005

18. Androulakis N, Durand H, Ninio E, Tsoukatos DC. «Molecular and mechanistic characterization of platelet-activating factor-like bioactivity produced upon LDL oxidation»  J LIPID RES 46 (9): 1923-1932 SEP 2005

19. Mitsios JV, Stamos G, Rodis FI, Tsironis LD, Stanica MR, Sakarellos C, Tsoukatos D, Tsikaris V, Tselepis AD. «Investigation of the role of adjacent amino acids to the 313-320 sequence of the alpha(IIb) subunit on platelet activation and fibrinogen binding to alpha(IIb)beta(3)» PLATELETS 17 (5): 277-282 AUG 2006

20. Tsoukatos DC «The role of PAF-acetylhydrolase on pro-atherogenic oxidative LDL modification» PROSTAG OTH LIPID M 79 (1-2): 166 MAR 2006

Greek